• ALTIN (TL/GR)
    487,17
    % 0,01
  • AMERIKAN DOLARI
    7,9790
    % 0,12
  • € EURO
    9,4564
    % -0,01
  • £ POUND
    10,4059
    % 0,09
  • ¥ YUAN
    1,1943
    % 0,21
  • РУБ RUBLE
    0,1046
    % 0,03
  • BITCOIN
    104584,448
    % -1,13
  • BIST 100
    1.190,63
    % -0,64

Hazine Bonosu ve Devlet Tahvili nedir?

Hazine Bonosu ve Devlet Tahvili nedir?

Hazine bonosu nedir? İster kişiler ister şirketler veya devlet olsun gelir ve gideri arasında dengesizlik olan yani gideri gelirinden fazla olan herkesin önünde bir seçenek vardır : Borçlanmak. Devletin de geliri giderini karşılamaz ise yapacağı işlem borçlanmaktır. Böylece devlet para piyasalarına “borç almaya” çıkar. 

Bu borcu elbette ki “faiz karşılığı” olmak üzere ister. Borç senedi olarak da hazine bonosu ve devlet tahvillerini kullanır. Bu işleme “iç borçlanma” denir. 

Hazine bonoları faiz oranları para piyasalarındaki faiz oranlarının belirlenmesinde oldukça etkili rol oynar

Hazine Bonosu Çeşitleri

Hazine Bonosu

En fazla BİR yıl vadeye sahiptir. Kısa vadeli borçlanma için kullanılır. 

Devlet Tahvili

BİR yılın üzerinde vadeye sahiptir. Uzun vadeli borçlanma için kullanılır.

Hazine borçlanma yöntemleri

Hazine, iç borçlanma için belli aralıklarla ihaleye çıkar. Yani bir çeşit borçlanma platformu oluşturur. İhalenin bir tarafında Hazine, diğer tarafında ise bankalar vardır. 

Bankalara belli bir faiz karşılığı belli bir vade ve miktarda satılan hazine bonoları, yatırımcılar için oluşturulan ikincil piyasada da işlem görebilir. Yani açılan ikincil piyasada hazine bonoları arz talep durumuna göre kurumsal ve bireysel yatırımcılar arasında alınıp satılır. 

Tüm dünyada kullanılan birkaç değişik ihale şekli vardır. Türkiye’de kullanılan ise ağırlıklı olarak çoklu fiyat yöntemiyle ihaledir. 

Çoklu Fiyat Yöntemiyle İhale

Hazine’nin Borçlanma vadesi ve Borçlanma miktarını ilan edip faizi ihaleye bırakması Bu yöntemde hazine, hangi miktar ve hangi vadede borçlanma yapacağını belirleyip ihale açar. İhale sonuçlarına göre ihale için konulan azami miktara ulaşıncaya kadar yapılan teklifler kabul edilir ve buna göre teklifi kabul edilenlere ne miktar faiz ödeneceği ortaya çıkar.

Hazine’nin Borçlanma vadesi ve ödemeyi planladığı faizi ilan edip borçlanacağı miktarı ihaleye bırakması Bu yöntemde hazine hangi vade ile hangi azami faizi ödeyerek borçlanmak istediğini belirtir. Borçlanacağı miktarın belirlenmesini ihaleye bırakır. Hazine bono almak isteyenlerin tekliflerini üst üste sıralar ve ödemeyi planladığı faiz oranına ulaşıldığında ihaleyi keserek satacağı miktarı belirlemiş olur.

Hazine’nin borçlanma vadesini belirleyip borçlanacağı miktar ve Ödeyeceği Faizi ihaleye bırakması 

Bu yöntemde Hazine, sadece borçlanma vadesini belirleyerek ihaleye çıkar. İhaleye gelen miktar ve faiz tekliflerine göre Hazine, dilediği miktar ve faizde ihaleyi keser. 

Tek Fiyattan İhale

Teklif usulü yerine uygulanacak faizi devletin söyleyip alıcılara kabul edip etmediklerini sorar. 

Hazine bonosu getirisi nasıl hesaplanır?

Hazine bonolarının ihraç edilirken üzerinde yazılı olan nominal değer, ihraç veya piyasa faiz oranı ile iskonto edilerek satılır. Bu ne demektir? 

Örneğin; bir banka 6 ay vadeli gerçekleşen bir bono ihalesine katıldı ve kazandı diyelim. Teklif ettiği tutar ise 500 milyar, faiz ise %50 olsun. Bankanın Hazine’ye ödeyeceği miktar 500 milyar değildir. 6 ay sonra alacağı miktar 500 milyar’dır. 500 milyar’a %50 faiz geriye doğru işletilerek hesaplanır ve bankanın hazineye bugün ödeyeceği rakam bulunur. 

Bankalar dışındaki kurumsal yatırımcılar ve bireysel yatırımcılar için hazine bonosundan verim elde etmenin 2 yolu vardır :

·  Hazine bonosunu vadesi gelene kadar elde tutmak.

·  Hazine bonosunu vadesi gelmeden nakite çevirmek için ikinci el piyasada satmak. 

Vade Sonuna Kadar Elde Tutulan Hazine Bonosu Getirisi 

Hazine bonosunun yatırım verimi;

 Nominal Değer  
 Alış Fiyatı 365
Y=————————X————————
 Alış Fiyatı Vade sonuna kadar gün sayısı

Vadesinden Önce İkinci El Piyasada Satılacak Hazine Bonosunun Veriminin Hesaplanması

Hazine bonosunun yatırım verimi;

 Satış Fiyatı  
 Alış Fiyatı 365
Y=————————X————————
 Alış Fiyatı Vade sonuna kadar gün sayısı