İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Boşanma Öncesi ve Sonrası Aileye ve Çocuklara Danışmanlık

Büyük umutlarla yapılan evlilikler her vakit beklendiği üzere devam etmeyebilir ve çiftler boşanma kararı alabilirler. Her aile, çift boşanma kararı öncesinde ve sonrasında muhakkak süreçlerden geçer. Bir yandan duygusal karmaşa yaşanırken öteki yandan maddi problemler yaşanır. Bu gelişmeler ailenin hayat üslubunu da değiştirir. Lakin boşanma yeni olduğu için bireylerin başı bu hususla bir müddet meşgul olur. Vakit ile bu durum değişir, bunun yerini yeni bir hayat kurma telaşı alır.

Boşanma ve yeni sistem ailenin içerisinde peş peşe değişen karmaşık değişikliklere neden olur. Boşanmanın birinci yılı yetişkinler ve çocuklar için hayli sıkıntı geçer.

İstenmeyen yahut sert bir boşanma bir yetişkini geride kalmış bir gelişim kademesine döndürebilir yahut kişiliğinden beklenmeyen davranışlara yitebilir. Bu durumda en çok etkilenen başka bireyler çocuklar olur. Aile yapısının değişmesi, süregelen gerginlikler onları da yıpratmaktadır.

Boşanmanın çabucak sonrasında bireyler toplumsal etraftan kendini uzaklaştırmaya başlayabilirler. Kimi beşerler ise mutsuzluk ve öfke duyduklarını kabul etmezler. Her şeye çarçabuk adapte olduklarını ve memnun olduklarını sav ederler. Çeşitli faaliyetler ve hobilerle ilgilenmek bu devirde çocuklara da ebeveynlere de uygun gelebilir.

Boşanma kararı alan anne ve babanın çocuğunu da düşünerek bu kararı almaları değerlidir. Çocukların birden fazla anne ve babalarının boşanmalarına reaksiyon verirler, boşanma sürecinde hüzün ve tasa yaşarlar. Çocuklar açısından boşanma sözü epeyce sarsıcıdır. Bu nedenle boşanma kararı alan anne ve babaların boşanmanın çocuk üzerindeki tesirlerini âlâ düşünmelidirler. Boşanma öncesi ve sonrası çocuk açısından bu süreç düzgün yönetilirse çocuk boşanmanın getirdiği değişimi kabullenmeyi öğrenecektir. Anne ve babanın düzgün irtibat kurmaları, çocuklarına karşı değişmeyen sevgi ve ilgileri çocuğun boşanma sürecine ahengini kolaylaştıracaktır.

Boşanmadan sonra hayat devam eder. Anne ve babanın ortasındaki bağ çocukları olduğu için hiçbir vakit büsbütün kopmaz. Çocukları için daima bağlantı halinde olmaya devam ederler. Bu süreçte çocukta hasarsız çıkmak pek mümkün değildir. Zira alışık olduğu tertip ve hayat değişiklik gösterir. Ancak danışmanlık anne-baba ve çocuk ile yürütüldüğünde hasar minimuma inecektir.

Boşanma öncesinde ve sonrasında çocuk için değişikleri bir anda yapmamaya itina gösterin. Değişiklikleri adım adım, yavaş yavaş gelişmesini sağlayın. Bu çocuğun boşanma öncesinde ve sonrasında kendini inançta hissetmesini sağlar.

Çocuklar boşanma esnasında çok sık şu soruları sorarlar:

Neden boşanıyorsunuz?

Sen ve annem/babam bir daha bir ortaya gelecek misiniz?

Benim yüzümden mi boşanıyorsunuz?

Okulumu değiştirmek zorunda kalacak mıyım?

Annemi/babamı ne sıklıkla göreceğim?

Arkadaşlarımı görebilecek miyim?

Yoksul mi olacağız?

Tatillerimi kiminle geçireceğim?

Boşanma sonrası onların aile içindeki rollerinin değişip değişmeyeceği hakkında konuşun. Şayet siz tekrar çalışmaya başlayacaksanız yahut iş saatleriniz değişecekse, konutta onların yardımına ne kadar gereksinim duyacağınızı belirtin (sofrayı kurma, kendi odalarını temizleme gibi…) Lakin çocuklarınızdan eski eşinizin yerini almalarını beklemeyin, bu manaya gelebilecek sözlerden kaçının: “Artık bu ailenin erkeği sensin” yahut “tek desteğim sensin”. Şayet hayatınızdaki değişiklikler baş edemeyeceğiniz bir hale gelirse bir danışmanlık merkezine başvurun. İçinden çıkamadığınız durumlar, hislerinizi direktörüz ve çözümlemeniz için size yardımcı olacaktır.

Çocuğunuza bu süreçte palavra söylemeyin, onu kandırmayın. Bu süreçte ona dürüst olun.

Boşanma esnasında çocuğunuzu ilgilendiren her bahiste sizin ve eski eşinizin birebir fikirde olması kolay olmayabilir. Çocuklarla ayrılık hakkında konuşmadan evvel birçok kararı vermiş olmanız onlar için en uygunu olacaktır. Neler olup bittiği konusunda onlara açıkça ve basitçe bilgi verin. Bu değişikliklere alışmanın vakit alacağını, lakin yeni aile nizamı içinde de hayatın olağan bir formda devam edeceğini vurgulayın.

Çocuklarınızın hislerini anlamak için elinizden gelenin en güzelini yapın.
Durum sizin için sıkıntı ise, çocuklarınız için daha güç olacaktır. Onları hislerini tabir etmeleri için cesaretlendirin. Olaydan etkilenen herkesin hissettikleri hakkında konuşması işe fayda, yaşanan tansiyonu azaltabilir.

Boşanma kademesinde çocuklarınız anne ve babanın her birinden özel ilgi görmek ve kendilerine vakit ayrılmasını isteyebilirler. Bu herkes için, ancak bilhassa çocuklar için güç bir süreçtir.

Çocuklar boşanmış anne-baba ortasında geçen tartışmalara dolaylı yahut dolaysız şahit olmamalıdırlar. Anne babadan her ikisi de geri adım atabilmeli ve uzlaşmaya razı olabilmelidir. Uzlaşmakta zorlanıyorsanız, bilhassa boşanmanın erken evresinde bir arabulucudan yararlanın; bu avukatınız, saygın bir aile büyüğü ya da ruhsal danışmanınız olabilir.

Çocuklarınızın eski eşinizle münasebetine hürmet gösterin. O sizin “eski” eşiniz olabilir, fakat çocuğunuzun “eski” annesi ya da babası değil. Öteki ebeveynle çocuğunuz ortasındaki münasebete hürmet gösterin. Onunla kendilerini hatalı, ya da size karşı sadakatsiz hissetmeden vakit geçirebilmelerine müsaade verin, yalnızca müsaade vermeyin, bunun gerçekleşmesini sağlayın. Eski eşiniz çocuklarınıza bakmayı muhakkak reddetmediği sürece, fikir ayrılıklarınızın çocuklarınızı ondan uzak tutmasına müsaade vermeyin. Hem annesiyle, hem de babasıyla kuvvetli sevgi bağları oluşturmuş bir çocuk geleceğe en düzgün biçimde hazırlanır.

Ayrılık / boşanma yaşayan ailelerde, çocukların hissettiklerinin iyisi-kötüsü, doğrusu-yanlışı nedir, bunu tam belirlemek mümkün değil. Çocuklar yaşlarına, cinsiyetlerine, duygusal durumlarına ve aile dayanağına bağlı olarak farklı reaksiyonlar gösterebilirler.

Reaksiyon göstermek olağandır, müddeti ve şiddeti değerlidir. Birden fazla çocuk anne-babalarının boşanmasını yahut ayrılığını kabul etmekte zorlanır. Birinci söyleyeceğiniz de bunu saptamak ve onlara açıkça aktarmaktan ibarettir: “Kafan karışabilir, hudutlu, gergin, hırçın olabilirsin. O denli değilmiş üzere yapma, seni geren, üzen durumlar hakkında biraz konuş…”

Reaksiyonlar yaşa nazaran değişir. Yaş, yansıların niteliğini belirleyen en değerli gelişimsel etkendir. Yaşa nazaran sıraladığımız aşağıdaki yansılar, durup üzerinde düşünmenizi sağlayabilir ve bir uzmana müracaatınızı gerektirebilecek durumlar hakkında bir fikir verebilir. Sıraladığımız davranış ve hisler, aşırılık ve süreklilik gösterdiğinde, reaksiyon ziyan verici olmaya başlamış demektir.

5 yaşından küçükler;

-kederli görünebilir,
-başka insanlardan korkabilir,
-anne/babadan ayrılmak istemeyebilir,
-uyku sorunları yaşayabilir,
-yemek sorunları yaşayabilir,
-huysuzluk nöbetlerine girebilir,
-tuvalet eğitimiyle ilgili zorluklar gösterebilir,
-boşanmadan kendilerini sorumlu hissedebilirler (buna bilhassa 3-5 yaş ortasındaki çocuklarda rastlanır).

Okul çağındaki çocuklar;

-karamsarlaşır, içine kapanabilir,
-öfkelenebilir,
-dikkati dağılır, toplanamaz,
-notları düşebilir,
-huysuzluk krizleri geçirebilir,
-sürekli sızlanır,
-saldırganlaşabilir,
-anne-babayı tekrar bir ortaya getirme eforuna girer,
-anne ya da babadan birisinden yana olmaları bekleniyormuş üzere taraf olur.

Ergenlik çağındaki çocuklar;

-İçe kapanabilir,
-mutsuz hissedebilir,
-öfkesini kolaylıkla gösterebilir,
-saldırganlaşabilir,
-vakitsiz yahut riskli cinsel alaka, uyuşturucu kullanımı üzere davranışlara yönelebilir,
-boşanmanın yaşantısında ekonomik bozulma yaratmasından kaygılanabilir.

Kısaca boşanma öncesi ve sonrası ebeveynler ve çocuklarının bu durumu daha süratli kabullenmesi, adapte olması ve bu süreci en az yıkım ile bitirebilmek için ruhsal danışmanlık hizmetine başvurulması değerlidir.

İlk yorum yapan siz olun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir